انجمن دوستی ایران و افغانستان – اخبار رسانه ها

ولایت “سمنگان” از مناطق کهن افغانستان است که تختی عظیم سنگی در آن قرار دارد و افغان‌ها معتقدند که این تخت توسط رستم ساخته شده و زرتشت ۱۰ سال روی آن زندگی کرد.

به گزارش «دنیای صنعت» به نقل از فارس در کابل، در افغانستان به خصوص در نیمه شمال‌شرقی آن آثاری از صدها معبد بوداییان وجود دارد که باستان‌شناسان آن‌ها را به دوره حضور “کوشانی‌ها” در افغانستان نسبت می‌دهند.

تخت رستم از عجایب معماری عصر بودا

یکی از این عجایب به جامانده از این دوران “تخت رستم” نام دارد که در ولایت سمنگان در شمال افغانستان قرار دارد.

این مکان خارق‌العاده در درون سنگی یکپارچه تراشیده شده و باستان شناسان جهان آن را از عجایب معماری عصر بودایی در افغانستان به حساب می‌آورند.

در شمال افغانستان در مسیر “پل خمری” و “تاشقرغان” منطقه‌ای به نام “ایبک” یا “سمنگان” وجود دارد که همه ساله در فصل بهار مسافران زیادی به این منطقه خوش آب و هوا سفر و ایام “جشن گل سرخ” را در این منطقه سپری می‌کنند.

این منطقه از نظر تاریخی و جغرافیایی موقعیت بسیار مهمی دارد و در دوره‌های گذشته و سا‌ل‌های قبل و بعد از اسلام، همواره یکی از مراکز فرهنگی بوده و موقعیت جغرافیایی آن که در مسیر ولایات “بغلان” و “بلخ” قرار دارد، اهمیت آن را بیشتر کرده است.

کوه‌های سمنگان محل زندگی انسان‌های اولیه

بر اساس تحقیقات و حفاری‌های انجام شده توسط “کارلنتن کون” باستان شناس آمریکایی، احتمال آن می‌رود که ۳۰ تا ۵۰ هزار سال قبل از میلاد شکارچی‌های “هندوکش” و انسان‌های اولیه عصر حجر در کوه‌های این منطقه زندگی می‌کردند.

وجود استوپه‌ای‌ بزرگ در یک تخته سنگ، مهم‌ترین ویژگی‌ است که باعث شهرت سمنگان شده و امروز از آن با عنوان تخت رستم و یا “توپ رستم” یاد می‌شود.

تخت رستم به سمنگان شهرت جهانی داد و نزد باستان شناسان خارجی از شهرت ویژه‌ای برخوردار است.

تخت رستم از معروف‌ترین بناهای معماری عصر بودایی به شمار می‌رود که در فاصله ۵/۱۴ کیلومتری در جنوب مرکز سمنگان در جاده متصل به “مزارشریف” قرار دارد.

بنای موجود برآمده از دل یک تکه سنگ است که در مجاورت خود معادنی هم دارد.

وجود این بنا در داخل بدنه کوه یا همان تپه حفر شده، از عجایب معماری عصر بودایی افغانستان قدیم به شمار می‌رود.

“میجریان” باستان‌شناس انگلیسی اولین مسافر اروپایی بود که درباره معبد و استوپه بودایی “ایبک” در کتاب خود با نام “افغانستان شمالی” که در سال ۱۸۸۸ میلادی منتشر شد، اشاره کرد.

این نویسنده غربی در کتاب خود از این بنای خاص با عنوان تخت رستم یاد و از واژه تخت رستم که از زبان مردم منطقه به آن رسیده است، استفاده می‌کند.

بدون شک شکل طبیعی زمین‌های منطقه، علت مهمی است که باعث شده سمنگان در نظر پیروان بودا نیک بدرخشد.

همان‌طور که در بامیان شکل طبیعی دیوارهای کوه باعث شده است که “پیکره تراشان” بودایی معابد خود را به تقلید از مغاره‌های ماقبل تاریخ در داخل بدنه این دیوارها حفر کنند.

چنانچه برای ساختن معابد از کندن “سموچ‌” (مغاره) در داخل کوه‌ها و تپه‌ها استفاده کردند و برای شکل دادن استوپه‌ها برجستگی‌های سنگی را می‌تراشیدند.

“احمد علی کهزاد” مورخ و باستان شناس افغان در کتاب “افغانستان در پرتو تاریخ” به آن اشاره کرده و نوشته است: استوپه بودایی و معروف تخت رستم ایبک یکی از این برجستگی‌های طبیعی است که اطراف آن تراشیده شده است.

محیط استوپه تخت رستم ۸۵ متر است و به دلیل این که معمولا در داخل استوپه‌ها یادگارهایی از قبیل مسکوکات و دیگر اشیاء قرار می‌دادند در تخت رستم نیز برای مخفی کردن این اشیاء اتاق‌های کوچکی بر فراز آن و از خود سنگ تراشیده شده است.

تاکنون تعداد زیادی گردشگر و علاقه‌مند از کشورهای مختلف به این منطقه آمده‌ و از خانه‌های کنده‌کاری شده که در رساله “حدود العالم” از آن‌ها نام برده شده است، بازدید کردند.

تعدادی از این اتاق‌ها و حجره‌ها معبد است و به تعبیر دیگر آن‌ها را بتخانه خوانده اند که در واقع منظور همان مجسمه بودا بوده است.

خانه بودا در حقیقت همان اتاق‌ها وحجره‌هایی است که در هرکدام از آن‌ها یک یا چند مجسمه بودا همراه با نقاشی و پیکره تراشی، ساخته شده‌اند که خود نشان دهنده هنر مجسمه سازی و هیکل تراشی آن عصر است.

“موسیو فوشه” باستان شناس فرانسوی معتقد است که بعد از تراشیدن اتاق کوچک، کار ساخت تخت رستم به علت نامعلومی متوقف شده و به پایان نرسیده است و این وقفه به ظهور “یفتلی‌ها” نسبت داده می‌شود.

بر اساس تحقیقات و حفاری‌های انجام شده توسط “احمدعلی کهزاد” که در این منطقه انجام شد، وجود استوپه سنگی یا همان تخت رستم و معابدی که در مجاورت آن از دوره بودایی وجود داشته است به دلیل وجود جلگه‌های حاصل‌خیز منطقه از روزگاران بسیار دور در عصر حجر و از دوران غارنشینی به بعد همواره کانون زندگی منطقه بوده است.

زرتشت ۱۰ سال در تخت رستم زندگی کرد

در رابطه با قدمت تاریخی تخت رستم نظرات متفاوتی وجود دارد.

“یوسف‌ شاه یعقوب اوف”، رئیس باستان شناسی آکادمی علوم تاجیکستان که در سال ۱۳۸۳ از این منطقه بازدید کرد و تحقیقاتی را در این مورد انجام داد، معتقد است: زرتشت به مدت ده سال در محل تخت رستم که از نادرترین پیکره‌ تراشی‌های دوران زرتشت است، زندگی می‌کرد و در ساختن معابد این منطقه هم سهم داشته است.

به گفته وی، قدمت تاریخی این اثر، نیز به ۳۵۰۰ سال پیش می‌رسد.

برخی دیگر نیز بر این باور هستند که تخت رستم مربوط به دوران بودا بوده و قدمت آن به ۲۵۰۰ سال قبل برمی‌گردد.

طبق حفاری‌ها و تحقیقات انجام شده توسط موسیه فوشه معروفترین باستان شناس و خاور شناس فرانسوی، قدمت این منطقه تاریخی به قرن پنجم میلادی برمی‌گردد.

تخت رستم و نسبت آن با شاهنامه

از آنجایی که شاهنامه فردوسی و داستان‌های آن در میان مردم این منطقه از گذشته‌های دور و تاکنون جایگاه ویژه‌ای داشته و برخی از داستان‌های شاهنامه نیز در این منطقه اتفاق افتاده است و همچنین نام سمنگان به مراتب در شاهنامه آمده است، داستان‌های گوناگونی در رابطه با تخت رستم در میان مردم از گذشته‌های دور رواج داشته است.

معروفترین داستانی که در این مورد وجود دارد، این است که وقتی “رستم” با “تهمینه” دختر شاه سمنگان ازدواج کرد، برای هر یک از آن‌ها تختی ساختند اما رستم شبی برای خود سنگ بزرگی را تراشید و آن را به شکل تخت درآورد.

تهمینه نیز اتاق‌های سنگی برای خود تراشید و مراسم عروسی رستم و تهمینه در محلی اتفاق افتاد که تهمنیه ساخته بود.

تخت رستم در معرض آسیب

بر اساس برخی گزارش‌ها، در سال‌های اخیر، آسیب‌های جدی بر این تخت سنگی وارد شده است.

این سنگ، به علت نداشتن دیواره و موقعیت آن در کنار جاده که محل عبور مسافران و اتومبیل‌های زیادی است، باعث فرسودگی شده است.

رایزن فرهنگی افغانستان کسب مقام اول افغانستان در بخش بین‌الملل نمایشگاه کتاب تهران را به ملت و دولت خود تبریک گفت و آن را حاصل یک سال تلاش و برنامه‌ریزی عنوان کرد.

به گزارش فارس، غرفه افغانستان در بیست‌وپنجمین نمایشگاه بین‏ المللی کتاب تهران، در بین ۷۷ کشور شرکت کننده مقام اول نمایشگاه را در بخش بین‏ الملل از آن خود کرد.

“اسدالله امیری” در گفت‌وگو با فارس افزود: از یک سال پیش برای این نمایشگاه برنامه‌ریزی گسترده‌ای شده بود، به نهادهای فرهنگی و مهاجرین افغان مقیم ایران اطلاع‌رسانی گسترده شده بود.

وی همچنین تنوع منابع و ناشران متعدد را از دیگر عوامل موفقیت‌های افغانستان در این نمایشگاه عنوان کرد و گفت: هزار عنوان کتاب در ده هزار جلد باهمکاری اتحادیه ناشران افغانستان در این نمایشگاه عرضه شد.

رایزن فرهنگی افغانستان در ایران خاطر نشان کرد: فضای بزرگی که با همکاری وزارت فرهنگ و ارشاد جمهوری اسلامی در اختیار ناشران افغانستان قرار گرفته بود، از دیگر عوامل موفقیت به شمار می‌رود و هیچ کشور دیگری چنین فضایی در اختیار نداشت.

وی در مورد بازدیدکنندگان افزود: استقبال فوق‌العاده خوب بود، کتابخانه‌ها و دانشگاه‌ها رجوع بسیار خوبی داشتند و بیشتر در جستجوی کسب اطلاعاتی درباره افغانستان بودند.

امیری استقبال از پوسترها و فیلم‌های مستند را نیز چشمگیر عنوان کرد.

رایزن فرهنگی افغانستان این دستاورد را اتفاق بزرگی برای افغانستان دانست و آن را بیان‌گر قدرت فرهنگی افغانستان عنوان کرد.

وی این موفقیت را حاصل تلاش مسئولان وزارت اطلاعات و فرهنگ و ناشران افغانستان بیان کرد و آن را به دولت و ملت افغانستان تبریک گفت.

امیری همچنین از برگزاری پنج نشست تخصصی در حاشیه این نمایشگاه با حضور اساتید دانشگاه‌های افغانستان، اعضای پارلمان و شخصیت‌های فرهنگی این کشور خبر داد.

رایزن فرهنگی افغانستان در ایران به نمایندگی از افغانستان، تندیس و لوح یاد بود نمایشگاه را از “محمدرضا رحیمی” معاون اول رئیس جمهور ایران دریافت کرد.

این نمایشگاه روز گذشته به کار خود پایان داد.

خلیل الله شهیدزاده، معاون کمسیون فرهنگی، دینی، معارف و تحصیلات عالی ولسی جرگه جمهوی اسلامی افغانستان گفت: یونسکو با انتخاب غزنی به عنوان پایتخت فرهنگی جهان اسلام در سال ۲۰۱۳، رسالتی را بر عهده مردم افغانستان گذاشته و ما را به عنوان یک ملت معرفی می کند./
به گزارش خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا)، به نقل از ستاد خبری بیست و پنجمین نمایشگاه بین المللی کتاب تهران، نشست «غزنی پایتخت فرهنگی جهان اسلام در سال ۲۰۱۳» صبح جمعه (۱۵ اردیبهشت ۱۳۹۱) در سرای بین الملل اهل قلم برگزار شد.

خلیل الله شهیدزاده، معاون کمیسیون فرهنگی، دینی، معارف و تحصیلات عالی ولسی جرگه جمهوی اسلامی افغانستان، محمدحسن مموزی، وکیل پارلمان جمهوری اسلامی افغانستان و اسدالله امیری، رایزن فرهنگی سفارت جمهوری اسلامی افغانستان در این نشست حضور داشتند.

امیری در ابتدای این مراسم با اشاره به اهمیت انعکاس فرهنگ افغانستان در نمایشگاه های گوناگون اظهار کرد: کشور ما در سال گذشته در ۱۵ نمایشگاه حضور پیدا کرده و امسال نیز برای دومین بار در نمایشگاه بین المللی کتاب تهران حاضر شده است.

سپس خلیل الله شهیدزاده، وکیل پارلمان و معاون کمسیون فرهنگی، دینی، معارف و تحصیلات عالی ولسی جرگه جمهوی اسلامی افغانستان، به سخنرانی پرداخت و تصریح کرد: در نقاط مختلف جهان بسیار کوشیده اند غبار بی فرهنگی و بی باوری را بر افغانستان حاکم کنند، اما هر از گاهی آتش زیر خاکستر این کشور نمایان شده و حقیقت افغانستان را به جهانیان معرفی کرده است.

وی با تاکید بر فرهنگ سرشار از مدنیت و تاریخ افغانستان تصریح کرد: جهانیان ما را گدایان تاریخ می دانند و به تحقیر مردم افغانستان پرداخته اند. در حالی که ما علمداران تاریخ هستیم و در فرهنگ خود نام کسانی مانند، محمود غزنوی و بیهقی را داریم.

معاون کمسیون فرهنگی، دینی، معارف و تحصیلات عالی ولسی جرگه جمهوی اسلامی افغانستان، با اشاره به انتخاب غزنی به عنوان پایتخت فرهنگی جهان اسلام در سال ۲۰۱۳، گفت: یونسکو با این انتخاب رسالتی را بر عهده مردم افغانستان گذاشته و ما را به عنوان یک ملت معرفی می کند.

خلیل الله شهیدزاده اضافه کرد: با توجه به تمام افتخاراتی که انتخاب غزنی به عنوان پایتخت فرهنگی جهان اسلام نصیب مان شده، تشویش هایی را برای ما ایجاد کرده است. زیرا برخی دست های نامرئی از داخل کشورمان با تخریب برخی از آثار باستانی صدمه هایی را به پیکره فرهنگ افغانستان وارد کرده که امیدواریم تا سال ۲۰۱۳ با اختصاص بودجه مناسب این بناها ترمیم شوند.

وی با اشاره به روند رو به بهبود وضعیت فرهنگی در افغانستان، اظهار کرد: ۱۰ سال قبل فقط ۱۲۰ هزار دانش آموز در این کشور به تحصیل می پرداختند. در حالی که امسال ۸ میلیون نفر دانش آموز و ۴۰ هزار نفر دانشجو در این کشور به تحصیل اشتغال دارند که همه این ها ما را به آینده افغانستان امیدوار می کنند.

خلیل الله شهیدزاده، معاون کمسیون فرهنگی، دینی، معارف و تحصیلات عالی ولسی جرگه جمهوی اسلامی افغانستان، گفت: زندگی هر امت به هویت و فرهنگ آن بستگی دارد. اگر به فرهنگ افغانستان صدمه نمی زنند، کشورهای دیگر ما را استعمار نمی کردند.

وی در پایان خاطرنشان کرد: جنگ امروز جنگ اقتصاد و فرهنگ است. کشورهایی مانند افغانستان که فرهنگ غنی دارند، بیشتر مورد تهاجم قرار خواهند گرفت. ما وظیفه داریم فرهنگ خود را حفظ کنیم.

با اعلام باز شدن درهای نمایشگاه در ساعت ۱۰ روز چهارشنبه توسط مجری ‘رادیو نمایشگاه’، فعالیت رسمی بیست وپنجمین دوره از نمایشگاه بین المللی کتاب بطور رسمی آغاز شد.

بر اساس اعلام مجری رادیو نمایشگاه، حدود چهار هزار ناشر از ۷۷ کشور جهان در بیست وپنجمین دوره این رویداد فرهنگی حضور دارند.

به رغم آغاز رسمی نماشگاه کتاب تهران، تعدادی از ناشران همچنان در حال انتقال کتاب های خود به غرفه هایی واقع در شبستان هستند.

همچنین از صبح چهارشنبه خودروهای ون مستقر در ورودی نمایشگاه، کار جابجایی بازدیدکنندگان را بطور مرتب انجام می دهند.

دراین دوره از نمایشگاه کتاب تهران، استراحتگاهی نیز برای مخاطبان درنظر گرفته شده است.

بیست وپنجمین نمایشگاه بین المللی کتاب تهران تا ۲۳ اردیبهشت ماه در مصلای امام خمینی(ره) برپا است.

به گزارش سرویس سیاسی جام نیوز به نقل از سایت “بی بی سی فارسی” (BBCPersian): «ایران پنجاه هکتار زمین را در بندر تجاری چابهار به مدت پنجاه سال به تاجران افغان اجاره می دهد.
افغانستان نخستین کشوری است که برای استفاده از این بندر تجاری اعلام آمادگی کرده و آن زمین را به اجاره می گیرد.
این توافقنامه روز چهارشنبه، دوم مه، توسط انوارالحق احدی، وزیر تجارت افغانستان و شهباز یزدانی، مدیر عامل بندر تجاری چابهار در کابل امضا شد.
بر اساس موافقتنامه ای که میان دو کشور در کابل امضا شد، تاجران افغان سالانه چهل افغانی معادل هفتاد سنت، برای استفاده از هرمترمربع زمین در بندر چابهار خواهند پرداخت.
وزیر تجارت افغانستان می‌گوید این زمین در اختیار تاجرانی قرار خواهد گرفت که سرمایه‌ای بیشتری داشته باشند.
آقای احدی استفاده از بندر چابهار را در رشد تجارت افغانستان با اهمیت خواند.
وزیر تجارت افغانستان می گوید که با گذشت زمان، مسیر واردات اموال تجاری به افغانستان تغییر خواهد کرد و بیشتر تجار افغان کالاهای خود را از طریق بندر چابهار به افغانستان انتقال خواهند داد.
شهباز یزدانی مدیر عامل بندر تجاری چابهار می گوید که ایران سرمایه گذاری هنگفتی روی این بندر کرده و قرار است آن را به یکی از مهمترین بنادر تجاری این کشور بدل کند.

استاندار خراسان رضوی از افزایش مبادلات تجاری این استان با افغانستان خبر داد و گفت: در سال ۹۰ نسبت به مدت مشابه سال گذشته مبادلات تجاری خراسان رضوی و افغانستان ۶۰ درصد رشد کرده است.
ادامه متن…

کابل – ابوالفضل ظهره وند سفیر جدید جمهوری اسلامی ایران در افغانستان روز پنجشنبه در دیدار با حامد کرزی رییس جمهوری این کشور ، استوار نامه خود را تقدیم وی کرد.

به گزارش خبرنگار ایرنا، ظهره وند به پیشنهاد وزیر امور خارجه و با تایید رییس جمهوری اسلامی ایران به این سمت منصوب شد.

وی طی سالهای ۱۳۷۱ تا ۱۳۷۶ سرکنسول ایران در مزار شریف افغانستان، سالهای ۱۳۷۶ تا ۱۳۷۹ مشاور معاون وقت آسیا اقیانوسیه وزارت امور خارجه، سالهای ۱۳۸۵ تا ۱۳۸۷ سفیر ایران در ایتالیا و از سال ۱۳۸۷ تا پیش از مسوولیت جدیدش، مشاور و معاون رسانه ای دکتر ‘سعید جلیلی’ دبیر شورای عالی امنیت ملی بود.

سفیر قبلی جمهوری اسلامی ایران در افغانستان ‘فدا حسین مالکی’ بود.

خبر تکمیلی متعاقبا ارسال می شود.

به همت انجمن علمی فرهنگی اجتماعی جوانان افغانستان، مسابقه بزرگ کتابخوانی با عنوان نهضت مقاومت (جهاد و شهدای افغانستان) اول اردیبهشت ماه در مدرسه محمدیه شهرکابل برگزار شد.

ادامه متن…